Hình 1:  Tượng phật A-di-đà (chùa Phật Tích, Bắc Ninh)

1. Nội dung

          Bức ảnh trong sách giáo khoa là ảnh của Viện Bảo tàng Mĩ thuật Việt Nam, chụp tại chùa Phật Tích (Bắc Ninh). Chùa Phật tích được xây dựng dưới thời vua Lý Thánh Tông. Trong chùa có tượng Phật A-di-đà bằng đá cao gần 2m. Tượng Phật ngồi xếp vòng tròn, hai bàn tay để ngửa và đặt trên đùi. Toàn bộ tượng Phật đặt trên bệ đá hình hoa sen nở. Khuôn mặt Phật hiền từ, đôi tai dài, mắt lim dim vẻ suy tư. Đây là tác phẩm điêu khắc rất có giá trị thời Lý.

2. Phương pháp sử dụng

          Bức ảnh Tượng Phật A-di-đà được sử dụng khi học sinh trả lời câu hỏi: "Chùa được sử dụng vào việc gì?" trong sách giáo khoa. Sau khi giới thiệu các chùa tiêu biểu, trong đó có chùa Một Cột, chùa Keo, giáo viên sử dụng hình này để giúp học sinh hiểu rõ chùa là nơi thờ phật, nơi tu hành của các nhà sư, …

          Giáo viên có thể  sử dụng ảnh phóng to để học sinh dễ quan sát. Trước hết, giáo viên hướng dẫn các em quan sát từ thân tượng đến bệ tượng, rồi dựa vào nội trên miêu tả sinh động, ngắn gọn tượng phật A-di-đà. Tiếp đó giáo viên nêu câu hỏi để học sinh nhận xét: Nhìn toàn bộ bức tượng, các em thấy như thế nào? Sau khi học sinh phát biểu, giáo viên chốt lại: Bức tượng được điêu khắc khéo léo, rất đẹp, chứng tỏ tài năng lao động, sáng tạo của nhân dân ta.

 Hình 2:  Chùa Một Cột (Hà Nội)

1. Nội dung

          Chùa một Cột bao gồm ngôi chùa và tòa lâu đài xây giữa hồ hình vuông, thuộc quận Ba Đình, thành phố Hà Nội ngày nay.

          Chùa hình vuông, mỗi bề 3m, mái cong dựng trên một cột đá hình trụ cao 4m. Tầng trên là những thanh gỗ tạo thành bộ khung sườn đỡ cho tòa đài bên trên như một đóa hoa sen vươn thẳng trên hồ, có cầu thang dẫn lên Phật đài. Trên cửa Phật đài có biển đề "Liên hoa đài" ghi nhớ sự tích nằm mộng của vua thời Lý.

          Tương truyền năm 1049, vua Lý Thái Tông chiêm bao thấy Phật Quan âm dắt lên toà sen. Quần thần cho là điềm gở, khuyên vua xây chùa như bông sen nở trên mặt nước để cầu phúc, cho các sư chạy đàn, tụng kinh cầu cho vua sống lâu. Vì thế, chùa Một Cột còn gọi là chùa Diên Hựu (kéo dài cõi phúc)

2. Phương pháp sử dụng

          Bức ảnh được sử dụng khi giới thiệu về các chùa thời Lý. Giáo viên nên sử dụng các bức ảnh phóng to để học sinh dễ quan sát. Trước hết, giáo viên dựa vào nội dung trên miêu tả, tiếp đó có thể gợi mở để học sinh phát biểu: Quan sát toàn bộ ngôi chùa Một Cột, các em hãy nhận xét về kiến trúc của chùa. Sau khi các em trả lời, giáo viên chốt lại: Đây là công trình kiến trúc đẹp, tiêu biểu của thủ đô Hà Nội và cả nước.

1. Nội dung

          Chùa Keo ở xã Vũ Nghĩa, huyện Vũ Thư, tỉnh Thái Bình, thờ vị sư tổ của chùa là Thiền sư Không Lộ, pháp hiệu Minh Quang, người có công giúp vua Lý Thánh Tông đánh đuổi quân Chiêm Thành và chữa khỏi bệnh cho vua Lý Thần Tông.

          Chùa Keo được đặt trong một khuôn viên rộng, phong cảnh hữu tình, ngoài cùng là cổng tam quan ngoại, tiếp đến là hồ hình chữ nhật trồng hoa súng, rồi đến cổng tam quan nội, tiếp đến khu chùa chính. Ở giữa là hạ điện, trung điện và thượng điện. Cuối cùng là gác chuông 3 tầng với nghệ thuật điêu khắc gỗ rất tinh vi.

          Chùa Keo có nhiều ngày hội tụ trong năm như: Hội vui xuân nấu cơm, …

2. Phương pháp sử dụng

          Bức ảnh Chùa Keo (Thái Bình) được sử dụng khi giới thiệu về các chùa thời Lý. Giáo viên nên sử dụng ảnh phóng to để học sinh dễ quan sát. Trước hết, giáo viên dựa vào nội dung trên miêu tả về chùa. Tiếp đó có thể gợi ý câu hỏi để học sinh nói về nét đẹp của chùa. Sau khi học sinh phát biểu, giáo viên chốt lại: Cũng như chùa Một Cột, đây là một ngôi chùa có kiến trúc đẹp.

          Trên cơ sở hai bức ảnh chùa Một Cột và chùa Keo, giáo viên khẳng định lại chùa là một công trình kiến trúc đẹp. Hoặc giáo viên nêu câu hỏi: Qua tìm hiểu chùa Một Cột (Hà Nội) và chùa Keo (Thái Bình), em thấy chùa là công trình kiến trúc như thế nào? Sau khi học sinh phát biểu, giáo viên chốt lại.

Hình 3:  Chùa Keo (Thái Bình)