Hình 1: Lược đồ trận Chi Lăng

1. Nội dung

          Nghĩa quân Lam Sơn do Lê Lợi đứng đầu, từ Thanh Hóa kéo ra bao vây Đông Quan (nay là Hà Nội). Nhà Minh lo sợ cử hai đạo quân kéo sang phá vây.

          Liễu Thăng cầm đầu một đạo quân, vượt qua núi Quỷ Môn Quan (đường tiến quân của địch trên lược đồ được biểu thị bằng mũi tên dài màu đen) tiến đến cửa ải Chi Lăng. Quân ta mai phục ở hai bên đường tiến quân của địch (biểu thị bằng đôi mũi tên ngắn màu đỏ), cho kị binh ra nghênh chiến, rồi giả vờ thua để nhử kị binh địch vào ải. Kị binh địch ham đuổi quân ta nên bỏ xa quân bộ binh của chúng. Khi chúng đã sa vào đồng lầy, quân ta lập tức từ hai bên sườn núi phóng mũi tên xuống như mưa. Liễu Thăng bị tử trận. Quân bộ của địch cũng bị cũng bị quân phục kích của ta xông ra tiêu diệt. Hàng vạn quân Minh bị giết hoặc quỳ gối xin hàng.

2. Phương pháp sử dụng

          Lược đồ trận Chi Lăng được sử dụng khi dạy về diễn biến chiến thắng Chi Lăng. Giáo viên phóng to lược đồ treo lên tường để học sinh dễ quan sát. Trước hết giáo viên hướng dẫn học sinh quan sát lược đồ, giới thiệu các ký hiệu. Tiếp đó, giáo viên yêu cầu học sinh kết hợp sách giáo khoa với lược đồ tìm hiểu các câu hỏi (có thể cho học sinh thảo luận nhóm):

- Khi quân xâm lược Minh tấn công vào nước ta, quân dân ta đã làm gì? (bố trí quân mai phục đánh địch trên đường chúng tấn công, nhử chúng vào trận địa mai phục)

- Khi quân địch tấn công đến ải Chi Lăng, quân ta đã làm gì? (nghênh chiến, rồi giả vờ thua chạy để nhử địch vào ải)

- Kị binh của địch đã làm gì? (đuổi theo quân ta, bỏ xa bộ binh)

- Khi chúng vào đến đồng lầy, quân ta làm gì? (quân mai phục xông ra đánh)

- Quân địch bị thua trận như thế nào?

          Sau khi học sinh trao đổi, phát biểu, giáo viên tường thuật sinh động, ngắn gọn chiến thắng Chi Lăng trên lược đồ và yêu cầu một, hai em lên thuật lại.

          Cuối cùng, giáo viên hướng dẫn học sinh thảo luận câu hỏi trong sách giáo khoa và nêu ý nghĩa của chiến thắng.

Hình 2: Đền thờ vua Lê Thái Tổ (Hà Nội)

1. Nội dung

          Đền thờ vua Lê Thái Tổ được xây dựng năm 1896 để tưởng niệm Lê Lợi, người anh hùng đã lãnh đạo nhân dân ta kháng chiến chống giặc Minh trong suốt 10 năm (1418 - 1427), giành độc lập cho đất nước.

          Đền trước kia thuộc thôn Khánh Thụy, Hà Nội, nay nằm ở phố Lê Thái Tổ, phía tây hồ Hoàn Kiếm.

          Trải qua 100 năm tồn tại, đền thờ vua Lê Thái Tổ không còn cổng Tam quan 2 tầng, 8 mái nữa mà chỉ còn hai cột trụ được trang trí hình rồng. Phương đình 2 tầng 8 mái cũng được đắp hình cây tùng, cúc, trúc, mai.

          Tượng vua Lê ở sau Phương đình, dưới chân có hai con hổ đá. Tượng được tạc bằng đồng, đội mũ, mặc áo Hoàng đế với các hình rồng, mây.Tay phải vua cầm kiếm chỉ xuống hồ Hoàn Kiếm. Tượng cao 1,2m, đứng trên cột đá làm bằng nhiều khối đá chồng lên nhau cao 6,5m. Sau tượng đài là bình phong trang trí hình dơi, mây xoắn có mái giả.

2. Phương pháp sử dụng

          Bức ảnh Đền thờ vua Lê Thái Tổ được sử dụng để dạy học về ý nghĩa của chiến thắng Chi Lăng. Sau khi giáo viên chốt ý nghĩa của chiến thắng Chi Lăng: Quân xâm lược Minh phải đầu hàng, rút về nước, Lê Lợi lên ngôi vua, mở đầu thời Hậu Lê, giáo viên sử dụng bức ảnh (nếu có bức ảnh to hơn thì càng tốt). Trước hết, giáo viên hướng dẫn học sinh quan sát toàn bộ bức ảnh và dựa vào nội dung trên miêu tả ngắn gọn. Sau đó, giáo viên có thể gợi mở để học sinh trao đổi câu hỏi: nhân dân ta lập đền thờ vua Lê Thái Tổ  để làm gì? Cuối cùng, giáo viên chốt lại: Nhân dân ta lập đền thờ để tưởng nhớ công ơn của ông đối với đất nước.