Thời gian

Tài nguyên dạy học

Thống kê

  • truy cập   (chi tiết)
    trong hôm nay
  • lượt xem
    trong hôm nay
  • thành viên
  • Liên hệ

    Click [vào đây] để gửi e-mail cho tôi.

    Các website liên kết

    "Vì lợi ích mười năm trồng cây Vì lợi ích trăm năm trồng người" (Hồ Chí Minh)

    Chào mừng quý vị đến với website của Trần Thị Thùy Phương - Phan Thị Tuyết Ánh - Trần Thị Minh Hà

    Quý vị chưa đăng nhập hoặc chưa đăng ký làm thành viên, vì vậy chưa thể tải được các tài liệu của Thư viện về máy tính của mình.
    Nếu chưa đăng ký, hãy nhấn vào chữ ĐK thành viên ở phía bên trái, hoặc xem phim hướng dẫn tại đây
    Nếu đã đăng ký rồi, quý vị có thể đăng nhập ở ngay phía bên trái.
    Gốc > Sáng kiến kinh nghiệm >

    Một số biện pháp giúp học sinh bảo vệ môi trường “Xanh - sạch - đẹp” ở trường tiểu học Huỳnh Ngọc Huệ

                                                    A. LỜI NÓI ĐẦU:

              Cũng như nhiều nước đang phát triển trên thế giới có thu nhập thấp với dân số đông, Việt Nam cũng là nước đang đối đầu với những vấn đề gay cấn do tài nguyên thiên nhiên bị xuống cấp và sự sa sút của chất lượng môi trường. Sau ba mươi năm chiến tranh ác liệt, nhân dân và chính phủ Việt Nam đã cố gắng nhiều để phát triển kinh tế, đồng thời bảo tồn nguồn tài nguyên thiên nhiên và bảo vệ môi trường. Chiến lược Quốc gia về bảo vệ môi trường và phát triển bền vững đã được phác ra từ năm 1985, sau đó đã đề ra chương trình hành động quốc gia về môi trường và phát triển bền vững.

              Hiện nay có nhiều vấn đề về môi trường mà Việt Nam đang phải đối đầu, trong đó những vấn đề nghiêm trọng nhất là nạn phá rừng, sự khai thác quá mức tài nguyên sinh học, sự xuống cấp của tài nguyên đất, việc bảo tồn nguồn nước ngọt kém hiệu quả và nạn ô nhiễm môi trường gia tăng, đó là chưa kể đến tác động lâu dài của chiến tranh đến môi trường. Những vấn đề rắc rối nói trên đang ngày càng trầm trọng hơn do dân số tăng nhanh và nạn đói nghèo chưa được giải quyết một cách thấu đáo.

              Bởi vậy điều quan trọng nhất là phải biết đón trước những vấn đề môi trường có thể xảy ra mà công cuộc phát triển kinh tế đem lại; từ đó có những biện pháp đề phòng, giảm nhẹ hậu quả bằng cách thực hiện một chiến lược môi trường phù hợp với phát triển bền vững, thông qua việc sử dụng bền vững các tài nguyên thiên nhiên và lôi cuốn được đại bộ phận nhân dân tham gia vào việc bảo vệ môi trường và tài nguyên.

              Môi trường sống của chúng ta bao gồm đất, nước và không khí; tất cả được duy trì nhờ năng lượng Mặt Trời. Con người chỉ là một trong những quần thể sinh vật tồn tại trên Trái Đất, cũng tuân theo quy luật sinh ra, lớn lên và chết. Nhưng không giống như những loài sinh vật khác, con người đã phát triển một hệ thống kinh tế sử dụng những tiến bộ khoa học và công nghệ tận dụng hầu hết mọi nguồn tài nguyên thiên nhiên, đồng thời cũng thải ra môi trường sống đủ loại chất thải làm môi trường bị ô nhiễm. Con người đang gánh chịu hậu quả do chính mình gây ra.

              Làm thế nào để khắc phục tình trạng suy thoái, ô nhiễm môi trường nhằm đảm bảo sức khoẻ, phát triển kinh tế xã hội, đảm bảo đời sống lành mạnh, ấm no hạnh phúc cho mọi người đó không chỉ là trách nhiệm của các cấp lãnh đạo , Đảng, chính quyền, của các cơ quan chức năng mà còn là trách nhiệm của mọi người dân. Chỉ thị 36 CT/ TW của Bộ chính trị và công văn 1320/ CP của Thủ tướng Chính phủ đã nhấn mạnh vai trò của các cấp lãnh  đạo Đảng, chính quyền và trách nhiệm của mỗi công dân trong công cuộc bảo vệ môi trường. Chỉ thị đã đề ra 6 nhiệm vụ cơ bản cần được thực hiện trong đó chương trình giáo dục môi trường đối với thanh thiếu niên.

              Giáo dục môi trường là quá trình nhằm phát triển ở trẻ sự hiểu biết và quan tâm trước những vấn đề môi trường, dựa trên những tri thức đó mà hình thành thái độ, ý thức, trách nhiệm và kỹ năng hành động; để các em học sinh tự mình và cùng tập thể đưa ra các giải pháp thực hiện nhằm giải quyết những vấn đề môi trường trước mắt cũng như lâu dài về sau. Giáo dục môi trường là nhiệm vụ của chúng ta - những người làm công tác giáo dục. Môi trường là điều kiện sống còn và phát triển của toàn nhân loại, “Hãy cứu lấy môi trường!” đang là tiếng kêu cấp thiết vang khắp địa cầu, đang được tổ chức quốc tế tích cực thực hiện; ngành Giáo dục – Đào tạo đã và đang cùng với nhiều ngành chức năng khác trong cả nước thực hiện nhiệm vụ này.

              Bằng những quyết định và hành động cụ thể, con người cần cải thiện môi trường sống của mình không chỉ cho hôm nay mà cho cả mai sau.

              Từ những hiểu biết và suy nghĩ trên, với trách nhiệmcủa người cán bộ quản lý trường học, chúng tôi luôn trăn trở làm thế nào để đáp ứng được một phần yêu cầu mà toàn cầu đang quan tâm nói chung và trong trường học nói riêng. Chúng tôi đã không ngừng cố gắng suy nghĩ và rút ra được kinh nghiệm nho nhỏ: “Một số biện pháp giúp học sinh bảo vệ môi trường “Xanh - sạch - đẹp” ở trường tiểu học Huỳnh Ngọc Huệ” đạt kết quả tốt trong nhiều năm vừa qua đặc biệt là trong năm học 2005 – 2006 này.

                                                   

                                                              B. ĐẶT VẤN ĐỀ:

              Môi trường “Xanh- sạch - đẹp” là vô cùng cần thiết và hết sức quan trọng đối với cuộc sống chúng ta. Nó bảo đảm cho sự sống của chúng ta được tốt đẹp hơn. Giáo dục môi trường là một quá trình lâu dài, nó cần được bắt đầu ở tuổi mẫu giáo và tiếp tục được học trong những năm học phổ thông cũng như sau này trong suốt cuộc đời. Những trẻ em ở lứa tuổi tiểu học được giáo dục cách tôn trọng môi trường xung quanh sẽ góp phần giữ gìn môi trường trên toàn trái đất này. Đó cũng là lý do tại sao giáo dục môi trường được coi là yếu tố chủ chốt trong quá trình giáo dục phổ thông đặc biệt ỏ bậc tiểu học. Học sinh bậc tiểu học - Những người chủ tương lai của đất nước đóng một vai trò hết sức quan trọng. Đối chiếu với thực trạng môi trường ở  một số trường tiểu học thì sao?

             

     

              Thực trạng việc xây dựng môi trường “Xanh - sạch - đẹp”ở trường tiểu học Huỳnh Ngọc Huệ        

              1. Về phía nhà trường: 

              - Trước đây trường được xây dựng trên một khu đất tạp lẫn nhiều sỏi đá và đất bạc màu. Do đó, cây trồng chậm phát triển, dễ hư hỏng do đất xấu, chăm sóc không được thường xuyên, cây bị thiếu nước và phần lớn nước giếng khoan lẫn độ phèn PH cao hoặc do giống cây chưa phù hợp với đất.

              - Cây vừa mới lớn đã bị sâu bệnh làm suy giảm sức phát triển của cây và kém mỹ quan. Không có người chuyên chăm bón cho cây.

              Tóm lại vùng đất của trường không phù hợp với sự phát triển của cây cỏ.

              - Trường vừa mới tách cơ sở vật chất còn thiếu thốn, Lãnh đạo nhà trường chưa quan tâm đúng mức đến việc xây dựng môi trường cảnh quan trường học  “Xanh - sạch - đẹp”.

              2. Về phía học sinh:

              Các em tuổi còn nhỏ, phần lớn chưa biết yêu quí, giữ gìn trường học xanh, sạch đẹp , chưa có thái độ thân thiện với môi trường như:

              - Trong sân trường, trước cổng trường còn hiện tượng giấy, lá, hộp gói quà bánh ăn sáng.

              - Cây cối, bồn hoa vẫn còn có em bẻ cành, hái hoa, dẫm chân lên thảm cỏ.

              - Học sinh khi rửa tay, chân ở vòi nước vẫn còn quên khoá máy…

              - Trường lớp học vẫn còn hiện tượng xé vở làm giấy nháp, gấp đồ chơi, giấy màu thủ công bỏ bừa bãi ngăn bàn, dưới lớp sau giờ học…

              - Tường còn bị bôi bẩn, cửa kính, cửa chớp dính đầy bụi bặm…

              3.Về phía phụ huynh học sinh:

              Một bộ phận phụ huynh học sinh chưa có nhận thức đúng về xây dựng trường “Xanh - sạch - đẹp”, tạo cảnh quan Sư phạm trong lành giúp con em mình học tốt nên khi đón con trời mưa vẫn “vô tư” phóng xe lên những thảm cỏ xanh mượt. Hơn nữa phụ huynh đóng trên địa bàn phường còn nghèo nên việc tham gia xã hội hoá giáo dục còn hạn chế.

              4. Về phía giáo viên:

              Một bộ phận giáo viên chưa quan tâm đúng mức đến việc lồng ghép giáo dục môi trường, tích hợp từ các môn học vào giảng dạy hoặc có chú ý giáo dục môi trường nhưng nội dung còn nghèo, hình thức còn mang tính gượng ép, chưa đạt hiệu quả cao. Nhìn chung giáo viên chỉ chú ý đến giảng dạy mà không mấy quan tâm đến môi trường xung quanh lớp học, trường học. Cây trong lớp còn quên tưới, xem đó là nhiệm vụ của nhà trường. Đặc biệt hiện tượng lãng phí điện ở các lớp như khi trời sáng rõ, khi tan trường, giờ ra chơi vẫn không tắt điện, quạt trong lớp,…

              5. Việc phối hợp với các đoàn thể còn hạn chế như: chưa tổ chức được các nội dung và hình thức thi đua trong giáo dục bảo vệ môi trường giữa các tổ trực trong lớp và giữa các lớp trong trường.

             

              Những tồn tại  nêu trên có nhiều nguyên nhân như việc học sinh chưa hiểu hết ý nghĩa, vai trò của môi trường đối với đời sống của con người, một bộ phận giáo viên chưa quan tâm đúng mức đến việc lồng ghép giáo dục môi trường vào các môn học cũng như về phía phụ huynh, một số ít xin cho con đi học vẫn kén chọn trường có cảnh quan sư phạm “Sáng - xanh - sạch - đẹp” nhưng chưa ý thức được việc làm của bản thân mình. Song về mặt chủ quan đó là công tác lãnh đạo, chỉ đạo về xây dựngtrường “Xanh - sạch - đẹp”, chưa có nhận thức đúng đắn về trách nhiệm, tổ chức triển khai chưa đúng mức ( chỉ nặng về đánh giá ) của ngành, của Hiệu trưởng, của các đoàn thể, phụ huynh.. .Mặt khác các biện pháp triển khai lại thiếu đồng bộ.

     

              Do đó, việc lồng ghép giáo dục môi trường vào các môn học và một số hoạt động ngoại khoá là cách tiếp cận sẽ giáo dục cho học sinh có những quy định đúng đắn đối với môi trường trong nhiều tình huống khác nhau của cuộc sống.

     

                                          C. GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ

              Để giải quyết các thực trạng nêu trên cũng như để xây dựng môi trường, cảnh quan sư phạm trường học “Xanh - sạch - đẹp” và giáo dục học sinh bảo vệ môi trường, cảnh quan thiên nhiên ấy là một nội dung cơ bản, một mục tiêu quan trọng của công tác giáo dục môi trường cho học sinh theo yêu cầu hiện nay.

              Nội dung và yêu cầu xây dựng môi trường, cảnh quan sư phạm nhà trường học:

              Xanh - sạch - đẹp được thể hiện qua các tiêu chí trong chuẩn xanh hoá nhà trường kèm theo chỉ thị 22/ 1997/ CT – BGD&ĐT ngày 1/ 12/ 1997 của Bộ GD&ĐT v/v tổ chức hoạt động “Xanh hoá nhà trường” trong trường phổ thông và sau đó được chọn lọc phù hợp với tình hình thự tế nhà trường phổ thông trong tập “Thiết kế trường học xanh - sạch -  đẹp” của chương trình phát triển của LHQ trong dự án VIE/ 98/ 018; đó là các tiêu chuẩn sau:

              1- Trồng cây.

              2- Xây dựng vườn trường.

              3- Giảm thiểu xói mòn đất.

              4- Quản lý rác thải.

              5- Đảm bảo các điều kiện vệ sinh ở các khu vệ sinh.

              6- Tiết kiệm điện nước.

              7- Xanh hoá lớp học và phòng làm việc của trường.

              8- Tổ chức các hoạt động vì môi trường.

              9- Theo dõi sự thay đổi môi trường của nhà trường.

              10- Phát huy ảnh hưởng tích cực của nhà trường đối với cộng đồng.

              11- Nơi có điền kiện xây dựng vườn sinh thái, hòn non bộ, rừng tự nhiên, ươm cây … v.v…

              Một số nội dung xây dựng và bảo vệ môi trường còn được hướng dẫn trong các tài liệu GD môi trường lồng ghép và ngay trong các tài liệu tổ chức sinh hoạt ngoại khoá “Vì môi trường” do Ngành GD – ĐT và các cơ quan hữu quan hướng dẫn.

              Trong phạm vi của đề tài này, chúng tôi chỉ đề cập đến xây dựng và bảo vệ môi trường nhà trường “Xanh - sạch - đẹp” thông qua các biện pháp cụ thể sau:

              * Biện pháp thứ nhất: Đối với Ban giám hiệu:

              Ngay từ đầu Ban giám hiệu chúng tôi đã tiến hành:

     

    1.Thành lập Ban chỉ đạo v/v xây dựng môi trường, cảnh quan sư phạm trường học “Xanh - sạch - đẹp” gồm Ban giám hiệu, Tổng phụ trách Đội, các tổ trưởng chuyên môn và đại diện Hội cha mẹ học sinh.

           2. Xây dựng kế hoạch:   Từng bộ phận lên kế hoạch thực hiện: năm – tháng - tuần.

    3. Lập dự trù kinh phí.

    4. Tổ chức họp phân công và triển khai các tiêu chí.

    5. Tham mưu với các chính quyền địa phương, tuyêntruyền trong cộng đồng.

    1. Tổ chức thực hiện

    6.1 Trồng cây

              6.2 Quản lý chất thải

              6.3 Giảm tiêu thụ

              6.4 Làm xanh phòng học

              6.5 Làm xanh văn phòng

              6.6 Một số hoạt động khác

              7. Kiểm tra – Đôn đốc – Đánh giá

              8. Tổng kết – Nhân điển hình.

              * Kiểm tra – Đôn đốc – Đánh giá kết quả: Đây là khâu rất quan trọng, qua kiểm tra hàng tuần, hàng tháng có sơ kết từng bộ phận và giao ban rút kinh nghiệm kịp thời những mặt còn hạn chế để đề ra biện pháp cần khắc phục.

              Để thực hiện tốt những vần đề nêu trên, trước hết Ban giám hiệu nhà trường luôn quan tâm đúng mức tạo ra sự chuyển biến tích cực sau mỗi năm học làm cho nhà trường ngày càng trở nên xanh - sạch - đẹp. Để kịp thời khắc phục thực trạng thứ nhất trường chúng tôi lựa chọn giống cây nhanh phát triển, toả nhiều bóng mát song vấn đề đặt ra là làm thế nào để thường xuyên duy trì được hệ thống cây xanh không bị hư hỏng, không có tình trạng chậm phát triển, khắc phục các loại bệnh của từng loại cây,.. Trường chúng tôi đã mời người của công ty cây xanh đến hướng dẫn việc chăm sóc, tưới bón cho lãnh đạo nhà trường cùng bộ phận bảo vệ. Sau khi nắm bắt được các biện pháp , kỹ thuật chăm sóc cây, lãnh đạo nhà trường họp bộ phận bảo vệ, phân công công việc, gắn trách nhiệm với từng thành viên. Bên cạnh đó cán bộ quản lý cũng có kế hoạch kiểm tra sâu sát, thường xuyên, kịp thời chấn chỉnh những thiếu sót.Chuẩn bị cho khai giảng cũng như hàng tháng theo định kỳ trường có bón phân và thuốc trừ sâu bệnh cho cây cảnh và cây bóng mát. 

              - Ban giám hiệu trưởng nhà trường đã chủ động chuẩn bị tốt kế hoạch nhằm tạo được sự chuyển biến cho mỗi năm học, môi trường trường Tiểu học Huỳnh Ngọc Huệ luôn có những thay đổi tích cực làm cho môi trường ngày càng xanh - sạch - đẹp.

              - Ngay sau khi chuẩn bị kết thúc học kỳ I, nhân dịp tổ chức cuộc họp phụ huynh học sinh toàn trường, Lãnh đạo nhà trường cùng giáo viên toàn trường đã làm tốt công tác “Xã hội hoá giáo dục”. Thực hiện lời dạy thiêng liêng của Bác Hồ kính yêu : “Mùa xuân là Tết trồng cây, làm cho đất nước càng ngày càng xuân”, “Vì lợi ích mười năm trồng cây”, nhà trường đã vận động trong phụ huynh học sinh mỗi lớp đầu tư một cây xanh để trang trí trong lớp học. Hưởng ứng phong trào “Xanh hoá lớp học” 100 % lớp tham gia tốt. Phụ huynh học sinh đã nhiệt tình hưởng ứng và hiểu được ý nghĩa thiết thực xây dựng môi trường “Xanh - sạch - đẹp” cho chính con em mình. Cũng từ đó không còn hiện tượng mỗi khi trời mưa phụ huynh phóng băng qua thảm cỏ nữa. Hiện nay, trường của chúng tôi còn tổ chức “Ngày hội vì môi trường” bao gồm nhiều hình thức phong phú, hấp dẫn nhằm lôi cuốn, giáo dục học sinh ý thức với môi trường mình đang sống như: Thi vẽ tranh, đóng các tiểu phẩm về môi trường,…

             

    *. Biện pháp thứ hai: Lồng ghép vào các môn học.

              Ngay từ đầu năm học sau khi lãnh đạo nhà trường sắp xếp xong công tác tổ chức biên chế lớp học, tổ chuyên môn và yêu cầu các tổ phân công mạng lưới chuyên môn và đồng  thời phát cho mỗi tổ chuyên môn một bảng liệt kê giáo dục môi trường có thể khai thác từ sách giáo khoa. Tổ trưởng chuyên môn sẽ phát cho giáo viên phụ trách chuyên sâu rà soát chương trình từng môn và điền vào theo mẫu:

       

     Ví dụ1:

               Bộ môn Đạo đức - Lớp 2: Đã thu được bảng liệt kê như sau:

     

    Nội dung giáo dục môi trường

    Bài có thể khai thác

    Bài 7:

     Giữ gìn trường lớp sạch đẹp   

            (Trang 26)

    Bài 8:

     Giữ trật tự, vệ sinh nơi công cộng   

             (Trang 26)

    Bài 14:

    Bảo vệ loài vật có ích

          (Trang 44)

    1/ Các khái niệm cơ bản mà giáo dục môi trường có thể khai thác

     

     

     

    Khái niệm về quần thể/ dân số

     

     

     

    Khái niệm đạo đức môi trường

    X

    X

    X

    2/ Các việc làm hình thành và phát triển kỹ năng môi trường

     

    X

     

    Nhận biết các vấn đề môi trường

    X

     

     

    Phân tích thông tin

    X

    X

     

    Thực hiện hành động

    X

    X

    X

     

                                         

      Ví dụ 2:

              Bộ môn Âm nhạc - Lớp 2:  Đã thu được bảng liệt kê như sau:

     

             

     

    Nội dung giáo dục môi trường

    Bài có thể khai thác

    Bài 1:

    Thật là hay

    (Trang4)

    Bài 7: Trên con đường đến trường

    (Trang 26)

    Bài 8:

    Hoa lá mùa xuân

    (Trang 18)

    Bài 10:

    Chim chích bông

    (Trang 22)

    1/ Các khái niệm cơ bản mà giáo dục môi trường có thể khai thác

     

     

     

     

    Khái niệm về quần thể/ dân số

     

     

     

     

    Khái niệm đạo đức môi trường

     

    X

    X

    X

    2/ Các việc làm hình thành và phát triển kỹ năng môi trường

     

     

     

     

    Nhận biết các vấn đề môi trường

     

    X

     

    X

    Phân tích thông tin

     

     

     

     

    Thực hiện hành động

    X

    X

    X

    X

    MÔN ÂM NHẠC - LỚP MỘT, BỐN

     

     

     

    Nội dung giáo dục môi trường

    Bài có thể khai thác

    Bài 1: Quê hương tươi đẹp (trang 5)

    Bài 4: Lý cây xanh

    (Trang 11)

    Bài 7:Bầu trời xanh(Trang 17)

    Bài 23:Chim sáo (Trang 32)

    1/ Các khái niệm cơ bản mà giáo dục môi trường có thể khai thác

     

     

     

     

    Khái niệm về quần thể/ dân số

     

     

     

     

    Khái niệm đạo đức môi trường

    X

    X

    X

    X

    2/ Các việc làm hình thành và phát triển kỹ năng môi trường

     

     

     

     

    Nhận biết các vấn đề môi trường

    X

    X

     

    X

    Phân tích thông tin

     

     

     

     

    Thực hiện hành động

    X

    X

    X

    X

    MÔN ÂM NHẠC -LỚP BA, NĂM

     

     

     

    Nội dung giáo dục môi trường

    Bài có thể khai thác

    Bài : Bài ca đi học (lớp 3)

    Bài : Reo vang bình minh (lớp 5)

     

    Bài :Hãy giữ cho em bầu trời xanh (lớp 5)

    Bài 23:Cánh chim tuổi thơ (Lớp 5)

    1/ Các khái niệm cơ bản mà giáo dục môi trường có thể khai thác

     

     

     

     

    Khái niệm về quần thể/ dân số

     

     

     

     

    Khái niệm đạo đức môi trường

    X

    X

    X

    X

    2/ Các việc làm hình thành và phát triển kỹ năng môi trường

     

     

     

     

    Nhận biết các vấn đề môi trường

    X

    X

     

    X

    Phân tích thông tin

     

     

     

     

    Thực hiện hành động

    X

    X

    X

    X

              Với những bài dạy này chúng tôi yêu cầu giáo viên soạn giáo án điện tử để có nhiều hình ảnh động giúp học sinh nhận thức một cách thực tế hơn. Đây là những bài dạy về môi trường chứ không phải là lồng ghép.

    Sau khi có được bảng liệt kê nội dung giáo dục môi trường có thể khai thác từ sách giáo khoa, trong buổi sinh hoạt chuyên môn cấp, Phó hiệu trưởng yêu cầu các tổ trưởng chuyên môn rà soát lại và đưa ra toàn tổ thảo luận đi đến thống nhất trong từng môn học và nộp lại cho bộ phận chuyên môn kiểm chứng. Để thuận tiện cho việc theo dõi, áp dụng, thiết kế và đánh giá; Bộ phận chuyên môn nhà trường yêu cầu tổ chuyên môn cần thống nhất về phương thức trình bày nhưng đa dạng về nội dung và hình thức thể hiện theo mẫu sau:

              + Tên bài học cụ thể phần nào, mục nào?

              + Loại hình: cần lựa chọn 1 trong 2 loại hình (khai thác từ nội dung sách giáo khoa hay hoạt động ngoại khoá)

              + Mục đích của việc đưa nội dung giáo dục môi trường là gì ?

              + Hệ thống các việc làm: có thể trình bày theo nhiều cách – các việc làm của giáo viên của học sinh theo từng nội dung cụ thể khi khai thác nội dung từ sách giáo khoa. Mỗi việc làm cần được chốt lại bằng sản phẩm cụ thể hặc bài thu hoạch có thể kiểm tra và đánh giá được. Hàng tuần tổ chuyên môn lên lịch báo giảng, họp tổ cùng thảo luận lựa chọn giải pháp tối ưu phù hợp với nội dung bài dạy, có ghi chép vào biên bản để lưu giữ cho những năm sau.

              Để đạt kết quả tốt trong việc dạy lồng ghép giáo dục môi trường và tạo điều kiện cho học sinh có ý thức tự giác, thường xuyên về bảo vệ môi trường, xây dựng trường “Xanh - sạch - đẹp”. Ngay từ những tuần đầu tôi yêu cầu các tổ đăng ký tiết dạy mẫu để thảo luận góp ý tiết dạy về các mặt: kiến thức, kỹ năng, những vận dụng trong thực tiễn và tinh thần thái độ… Chúng tôi hết sức ngạc nhiên vì giáo viên bước đầu đã có sự vận dụng linh hoạt và sáng tạo tiết dạy trong việc chuyển tải đủ lượng kiến thức đến với học sinh một cách nhẹ nhàng, ngay cả những em nhút nhát cũng mạnh dạn bộc lộ tình cảm, thái độ của mình thông qua việc làm, hành động cụ thể hàng ngày.

              Ví dụ:

               Môn Đạo đức: “Bảo vệ cây và hoa nơi công cộng” – Trích đoạn từ giáo án của giáo viên Khối 1(Có giáo án minh hoạ).

     Ví dụ: Môn tự nhiên, xã hội (23): Sự kỳ diệu của lá cây– trích từ giáo án của giáo viên Khối 3 dự thi giáo viên giỏi cơ sở .

    (Có giáo án minh hoạ)

              * Song song với việc dạy giáo dục môi trường trong tiết chính khoá chúng tôi còn định hướng cho giáo viên mạnh dạn thiết kế những giáo án giáo dục môi trường thông qua hoạt động ngoại khoá đưa vào tiết HĐTT

              Ví dụ:

              Xin trích dẫn 1 mẫu giáo án “Ngoại khoá” qua bài “Cây và hoa” của giáo viên Khối 1 (Có giáo án minh hoạ)

              Qua quan sát 100 % học sinh tham gia rất hào hứng và đặc biệt giáo viên cũng cảm thấy rất thoải mái bên học sinh so với trước đây giáo viên thấy “thu mình” trong bốn bức tường thì giờ đây tôi đã được nghe giáo viên tâm sự khi nói về học sinh của mình trong giờ ngoại khoá “Những em nhút nhát trong lớp đứng trước nhóm bạn đồng trang lứa và cô giáo như một người bạn lớn thì đã mạnh dạn bộc lộ tình cảm tư chất của mình đối với môi trường hàng ngày em học tập, vui chơi bằng những câu hỏi ngây thơ ngộ nghĩnh “Cô ơi, sao cây cỏ trong chậu hoa thì phải nhổ đi mà ở sân trường mình lại có thảm cỏ mọc đẹp như vậy mình có nhổ không cô?”; rồi thì “Vì sao lại thế” làm bất chợt chúng tôi nghĩ đến một đoạn trong lời một bài hát trong chuyên mục VTV1 phát cho thiếu nhi cách đây mấy năm “Sao không lại là thế này mà lại là thế kia”; “Vì sao lại thế”… Chúng ta phải tìm ra ngọn nguồn. Càng thêm hiểu biết chúng ta càng lớn khôn”. Việc đưa các em ra sinh hoạt tập   thể ngoài trời để giáo dục môi trường chúng tôi thấy học sinh trở nên gắn bó với nhau hơn, việc giáo dục hiểu biết về môi trường trở nên gần gũi với các em hơn.

             

    *. Biện pháp thứ 3: Phối hợp với các đoàn thể .

              1/ Đối với giáo viên Tổng phụ trách Đội:

              Đã nhiều năm nay bất cứ ai đặt chân đến trường Tiểu học Huỳnh Ngọc Huệ chúng tôi chắc hẳn không khỏi ngạc nhiên bởi một môi trường trong lành, một môi trường không hề có giấy, rác hay lá cây rơi xuống sân trường. Đơn giản thôi, trường của chúng tôi đã thực hiện tốt “Hồi trống vì môi trường” đấy!  Cứ trước giờ vào học 20 phút, đến trường chúng tôi là các bạn sẽ được nghe và được nhìn thấy một  cảnh sinh hoạt hết sức bình thường nhưng lại có ý nghĩa vô cùng lớn lao. Mỗi buổi sớm mai khi hồi trống trường vang lên là lúc những cô bé, cậu bé toàn trường nhanh tay nhặt hết lá vàng rơi gom vào thùng rác; chỉ trong vòng 5 phút là sân trường lại khoác một tấm áo mới lại mang một gương mặt mới với một dáng vẻ mới. Rồi tất cả các em học sinh lại rửa tay vào lớp truy bài, chắc chắn em nào cũng cảm thấy khoan khoái dễ chịu đầy cảm hứng để chuẩn bị cho một buổi học mới. Một việc làm cứ lặp đi, lặp lại tưởng chừng như nhàm chán nhưng không, cứ mỗi ngày một chút nó thấm sâu vào trong trí não trẻ thơ - những chủ nhân tương lai của đất nước. Chúng tôi giáo dục học sinh theo khẩu hiệu sau:

              “Một người không thể ngăn được lũ

              Một người không thể ngăn được bão

              Nhưng một người có thể trồng được một cây, lượm được một cái rác”

              - Bên cạnh việc thực hịên tốt “Hồi trống vì môi trường” năm học này học sinh mỗi lớp còn làm tốt việc chăm sóc cây cảnh trong lớp cũng như ở sân trường. Mỗi cây trên sân trường đều được mang trên mình một biển hiệu “Cây xanh lớp …”, các em tự nguyện chăm sóc và bảo vệ, đặc biệt không có hiện tượng bứt lá, bẻ cành hay giẫm chân lên những thảm cỏ xanh mượt bên gốc cây.

              - Đó là ngoài sân trường còn trong lớp học thì sao ? Ngay từ đầu năm học giáo viên Tổng phụ trách Đội Phát động phong trào Kế hoạch nhỏ thông qua việc  phát cho mỗi lớp một thùng giấy để cuối lớp nhằm quản lý rác thải sạch, thu gom giấy vụn sau các giờ thủ công hoặc vở nháp đã hết,…Tiền bán được làm quỹ khen thưởng cho những lớp, cá nhân trong các cuộc vui về giáo dục môi trường…

              - Lãnh đạo nhà trường còn chỉ đạo đến trưởng ban văn nghệ và giáo viên Âm nhạc dạy trong các tiết hoạt động tập thể các bài hát có nội dung về giáo dục môi trường: “ Ai trồng cây”, “Ra vườn hoa em chơi”, “ Cái cây xanh xanh”,… Hoặc khuyến khích các em sưu tầm các bài thơ cũng nói về chủ đề này làm nguồn tư liệu giúp các em tham gia các trò chơi “VUI HỌC - HỌC VUI”

             

    Ví dụ trò chơi 1: Nghe nhạc đoán tên giai điệu bài hát: “Các bài hát nói về các loài cây” .Trò chơi này có thể một khối hoặc toàn trường, ngoài trời hoặc trong lớp đều được cả.

              * Mục tiêu: Gợi cho học sinh nhớ lại những loài cây và ích lợi của cây qua những khúc ca gần gũi với các em.

              * Cách tiến hành: Giáo viên bật nhạc, Học sinh toàn trường lắng nghe tên bài hát hoặc hát một vài câu trong bài hát đó, học sinh nào biết thì giơ tay.

              Ví dụ trò chơi 2: Hát về các loài cây theo chủ đề “cây xanh với môi trường”. (Trò chơi này có thể tổ chức một khối hoặc toàn trường, trong lớp hoặc ở ngoài trời)

              Mục tiêu: Hoc sinh biết hát các bài hát về các loài cây, từ đó các em thấy yêu hơn cây cối xung quanh mình.

             

    Ví dụ trò chơi 3: Giải ô chữ kì diệu

              Câu hỏi gợi ý:

              1/ Từ có 5 chữ cái, đây là một phương tiện giao thông không gây ô nhiễm môi trường: (Xe đạp)

              2/ Từ có 7 chữ cái, đây là một trong bốn chủ đề dã được tìm hiểu ở khối tiểu học về môi trường: (Rác thải)

              3/ Từ có 4 chữ cái, trong sinh hoạt hằng ngày, thứ gì đượcdùng vào viêc: nấu ăn, tắm rửa, giặt giũ…: (nước)

              4/ Từ có 8 chữ cái, đây là một vật dung để đựng những đồ phế thải: (Thùng rác).

              5/ Từ có 6 chữ cái, để môi trường của chúng ta luôn luôn được sạch sẽ thì chúng ta cần phải làm gì? (Vệ sinh)

              6/ Từ có 7 chữ cái, tên của hành tinh chúng ta đang sống là gì? (Trái Đất).

              7/ Từ có 11 chữ cái. cứ mỗi dịp xuân về chúng ta lại có phong trào gì? (Tết trồng cây)

              8/ Từ có bảy chữ cái, đây là một thứ có thể toả bong mát, góp phần rất lớn làm cho bầu không khí thêm trong lành và còn làm giảm tiếng ồn: (Cây xanh)

              9/ Từ có 3 chữ cái, một trong yếu tố rất quan trọng để cây sống được? (Đất)

              10/ Từ có 10 chữ cái, chúng ta thường thu gom giấy loại để xây dựng quỹ, đó là phong trào gì? (Kế hoạch nhỏ)

              11/ Từ có 9 chữ cái, đây là một loài cây có hoa đỏ, nở và mùa hè, rất than thiện với tuổi học trò: (Cây phượng)

     

     

     
       

     

     

     

     

     

     

     

     

     

     

     

     

     

     

    • Từ khoá của ô chữ: “Xanh- sạch- đẹp”.
    • Ngoài ra có thể sưu tầm nhiều ô chữ về chủ  đề môi trường mà từ khoá là: “Chăm sóc, bảo vệ  ”…
    •      Giáo viên chốt lại:

              Môi trường là tập hợp tất cả những gì chúng ta thấy được hoặc cảm nhận được ở xung quanh chúng ta, như các thành phần tự nhiên và thành phần nhân tạo, ảnh hưởng đến đời sống, sự tồn tại và phát triển của con người.

              * Ở những tháng chủ điểm, nhân dịp chào mừng ngày nhà giáo Việt Nam 20 – 11, nhà trường còn phối hợp với trưởng ban Mỹ thuật phát động phong trào giữ gìn vệ sinh trường lớp thông qua cuộc thi “Viết, vẽ về thầy cô – mái trường mến yêu của em”. Kết quả 129 học sinh tham gia, trong đó có 60 đề tài vẽ về chúng em làm tốt phong trào “Hồi trống vì môi trường”.

     

                                                    D. KẾT QUẢ:

              - Việc giáo dục môi trường đã mang lại cho các em học sinh tình cảm và trách nhiệm đối với môi trường xung quanh mình, đặc biệt là trường, lớp – ngôi nhà thứ hai của em.

              - 100 % học sinh thấy rõ tác dụng của việc giữ gìn vệ sinh trường lớp luôn luôn xanh – sạch - đẹp. Mỗi học sinh đều xác định được việc mình làm: bảo vệ giữ gìn cho trường lớp sạch đẹp là làm tăng sức khoẻ, cho các em học tập tốt hơn và cũng là làm đẹp thêm cho quê hương đất nước.

              - Qua kiểm tra đánh giá về y tế học đường của đoàn y tế Quận vừa qua cũng đánh giá rất tốt về vệ sinh học đường của trường của trường chúng tôi.

              - Đa số giáo viên đã vận dụng một cách linh hoạt, khéo léo việc dạy lồng ghép, tích hợp việc giáo dục môi trường vào các môn học. Trong năm học này có 42 giáo án dạy về giáo dục  môi trường và dạy lồng ghép giáo dục môi trường. Đặc biệt đợt dự thi giáo viên giỏi cơ sở vừa qua đã có 7/ 14 giáo án thể hiện thành công việc giáo dục yếu tố môi trường qua các môn học Đạo đức, Tự nhiên & xã hội từ lớp 1 đến lớp 5 được đánh giá rất tốt.

              - Trường Huỳnh Ngọc Huệ chúng tôi luôn là điểm đến của các hội thi, hội nghị của Sở, của Phòng GD&ĐT, của phường Hoà Khê …, luôn được bạn bè đồng nghiệp cũng như khách đánh giá rất cao về sự thay đổi từng ngày về cảnh quan trường học xanh - sạch - đẹp,

     

                                          E. BÀI HỌC KINH NGHIỆM

              - Giáo dục môi trường là một quá trình lâu dài, nó cần được tiến hành thường xuyên, liên tục, phải làm từ lứa tuổi mẫu giáo tới khi trưởng thành để tạo những hành vi tốt đẹp và trách nhiệm đối với môi trường và nhất là giáo dục cho học sinh ý thức tự giác ngay từ khi các em mới đăt chân đến trường.

              - Bộ phận chuyên môn cần chỉ đạo sâu sát đến từng tổ chuyên môn và quan tâm đúng mức đến việc dạy lồng ghép, tích hợp thông qua nhiều môn học bằng nhiều hình thức có tính linh hoạt, thích ứng với nhiều con đường lĩnh hôi, theo những cách thức khác nhau nhưng đều đi đến một mục tiêu chung là làm rõ khái niệm xanh sạch đẹp cho học sinh và cung cấp cho học sinh các kiến thức cũng như giáo dục ý thức tự giác để từ đó các em xem đó là trách nhiệm của mỗi người.Trường học là nơi các em học tập, vui chơi hằng ngày – là mái nhà thứ hai của các em.

              - Lãnh đạo nhà trường cần phối hợp với các đoàn thể như Hôi cha mẹ học sinh, giáo viên chủ nhiệm làm tốt công tác phân công học sinh chăm sóc cây xanh ở trong lớp cũng như ỏ sân trường, phải thường xuyên kiểm tra đánh giá khen thưởng kịp thời những cá nhân và tập thể đồng thời vận động, tuyên truyền những cá nhân và tập thể khắc phục những tồn tại, phát huy tốt các thành quả mà tập thể nhà trường đã dày công gây dựng.

              - Người giáo viên cần nắm vững mục tiêu về giáo dục môi trường mà mỗi hoạt động cần đạt tới là: giúp cho mỗi cá nhân và cộng đồng có sự hiểu biết và nhạy cảm về môi trường cùng các vấn đề của nó (nhận thức); những khái niệm cơ bản về môi trường và bảo vệ môi trường (thái độ, hành vi); những kỹ năng giải quyết cũng như thuyết phục các thành viên cùng tham gia (kỹ năng); tinh thần trách nhiệm trước những vấn đề môi trường và có hành động thích hợp giải quyết vấn đề (tham gia tích cực)    

              -Trong giảng dạy người giáo viên cần hết sức chú ý khi sử dụng đồ dùng dạy học đặc biệt là mẫu vật thật.Chẳng hạn khi dạy bài “ Cây bạch đàn”
    giáo viên không nên có nhiều cây bạch đàn con đến lớp để phát cho học sinh quan sát. Giáo viên chỉ cần sử dụng một cành của cây bạch đàn song giáo viên cũng cần phải lưu ý học sinh rằng: Bình thường chúng ta có nên bẻ cành hái lá không? Đúng vậy chúng ta không nên làm điều đó. Riêng hôm nay vì lớp ta đang cần tìm hiểu về cây bạch đàn nên cô đã phải làm cái việc bình thường không nên làm. Nhưng các em thấy đó, cô cũng chỉ bẻ một cành nhỏ…” Bởi vì nếu không xử lý cẩn thận chúng ta sẽ rất dễ đi ngược lại mục đích cơ bản của giờ dạy.

               -Chỉ đạo Ban hoạt động ngoài giờ để tổ chức các hình thức hoạt động tập thể vui tươi và hấp dẫn nhằm giáo dục môi trường đến với các em một cách tự nhiên nhất, nhẹ nhàng mà hiệu quả nhất ….

              Tóm lại: là những người cán bộ quản lý trường học với mong muốn xây dựng một ngôi Huỳnh Ngọc Huệ “Xanh- sạch- đẹp” góp phần làm đẹp thêm cho quê hương đất nước, chúng tôi rút ra một số kinh nghiệm đã nêu trên và đã áp dụng đạt kết quả tốt. Đây cũng là một kinh nghiệm nhỏ: Một số biện pháp giúp học sinh bảo vệ môi trường “Xanh - sạch - đẹp” ở trường tiểu học Huỳnh Ngọc Huệ” đạt kết quả tốt trong nhiều năm vừa qua đặc biệt là trong năm học 2005 – 2006 này, có thể không tránh khỏi những thiếu sót. Chúng tôi vô cùng biết ơn sự góp ý chân thành của các cấp lãnh đạo và quý thầy cô để chúng tôi ngày càng có nhiều kinh nghiệm tốt hơn.

                                                                      

                                                                       Thanh Khê, ngày 9 tháng 1 năm 2006

                                                                                          Đồng tác giả

                                                                      

     

                                                                      

    Vương Thị Vân - Trần Thị Minh Hà

     


    Nhắn tin cho tác giả
    Trần Thị Thùy Phương @ 14:53 18/12/2013
    Số lượt xem: 1823
    Số lượt thích: 0 người
     
    Gửi ý kiến